Levensritmen

Leven is ritme. Wie goed kijkt, ziet hoe alles – van het kleinste organisme tot de uitgestrektheid van de kosmos – beweegt in golven, pulsen, in terugkerende patronen.

Cyclisch leven

Ons lichaam leeft dankzij deze ritmes: het hart klopt met regelmaat, de adem stroomt in en uit. Deze innerlijke herhalende bewegingen zijn niet los te zien van de grotere cycli waarin wij bestaan, zoals:

• Geboorte – leven – dood – wedergeboorte
  
• Kiemen – groeien – bloeien – rijpen – loslaten – rusten, nieuwe kiemen
  
• Opgaan – blinken – verzinken – opnieuw opkomen

Ritme en tijd

Er zijn meer voorbeelden van deze cyclische fenomenen. Zó vertrouwd en ‘gewoon’ dat we er zelden bij stilstaan:

• De zon en de aarde geven ordening aan onze tijd: uren, dagen, maanden, jaren. En daarbinnen de eeuwige cyclus van dag en nacht – licht en donker, waken en rusten.

• Het jaar brengt de afwisseling van de seizoenen met hun natuurlijke kenmerken:
  lente – verfrissend en hoopvol,
  zomer – levendig en uitbundig,
  herfst – rustig en reflectief,
  winter – donker, verstild en voorbereidend op weer een nieuwe lente.

• De maan heeft een eigen ritme: nieuwe maan → eerste kwartier → volle maan → laatste kwartier → weer terug naar de donkerte van nieuwe maan. Zoals blijkt uit oude natuurtradities en moderne biologische inzichten, stuurt ze met haar cyclus eb en vloed, beïnvloedt ze groei en sapstromen, gevoel en bezieling.

3-fasen-ritme

Nog zo’n cyclische wetmatigheid: alles wat leeft heeft het 3-fasen-ritme.

• Expansie – uitzetten (bv. inademing)
• Contractie – samentrekken (bv. uitademing)
• Statische fase – rust (bv. inadempauze)

Als we deze beweging verbinden met het verloop van een kalenderjaar, ontstaat een herkenbare jaarcyclus:

Expansie – 21 december tot 21 juni: een opwaartse beweging, als de inademing. Het licht neemt toe. Levenskracht groeit, mogelijkheden ontvouwen zich. Naar buiten gericht.

Contractie – van 21 juni tot 21 december: een neerwaartse beweging, als de uitademing. Het licht neemt af. Wat is ontstaan, krijgt vorm, verdiept zich en keert terug naar binnen, naar de kern.

Statische fase – van 25 december tot 6 januari: de twaalf heilige nachten – een eeuwenoud begrip in diverse stromingen en tradities. Tijd buiten de tijd, als de inadempauze (de fase vóór de nieuwe inademing). Ruimte voor bezinning, herbronning, afstemming en voorbereiding op de nieuwe cyclus.

NB Deze golfbeweging is ook terug te vinden in bijvoorbeeld relaties, gezinnen, families, bedrijven, organisaties, samenlevingen.

Tijdbeleving

In onze cultuur ervaren we de tijd over het algemeen lineair: een ‘lijn’ met een begin- en eindpunt.
Verleden → heden → toekomst.
In de natuur zien we weliswaar de cyclische patronen, maar we beleven dit meestal als iets dat buiten ons plaatsvindt.

In andere culturen en beschavingen – bijvoorbeeld Oosterse religies, Inheemse volkeren in Amerika, Australië en Afrika, Oud-Europese natuurvolkeren zoals de Kelten – werd en wordt de tijd cyclisch ervaren. Hier worden de nieuwe impulsen die in de natuur en de wereld steeds ontstaan, gezien als een doorgaande staat van verandering waar je als mens deel van uitmaakt – niet iets waar je buiten staat.

Jouw eigen ritme

Veel vrouwen zijn het contact met hun natuurlijke ritme kwijtgeraakt. Gewend aan een leven in de lineaire tijd met doelen, deadlines en agenda’s, vergeten we hoe het voelt om vanbinnenuit te leven – vanuit je eigen authenticiteit.

Maar je natuur spreekt. Nog altijd. Ze geeft aanwijzingen via je stemmingen, je hormonale cyclus, je verlangens, je vermoeidheid, je creatiekracht, je intuïtie.

Meer moeiteloosheid

Een cyclische manier van leven ontplooit zich als we deze aanwijzingen weer leren herkennen en gaan meebewegen met de samenhangende energie. Aansluiten op de natuurlijke ritmes en seizoenen in jouw leven zorgt voor meer rust en moeiteloosheid in je dagelijks bestaan. Innerlijk weten wanneer het tijd is om je naar buiten te richten (activiteit en uiterlijke groei), en wanneer het goed is om naar binnen te keren (rust en innerlijke groei).

Je surft als het ware mee op de golf van de levensstroom in plaats van er moeizaam tegenin te zwemmen.

Wat klopt voor jou

De aarde, de zon, de maan – ze nodigen je via hun kringloop uit om te zakken uit je hoofd, terug in je lichaam. Herinner je wie je van nature bent en leer de stroom weer herkennen. Niet door iets toe te voegen, maar door te verstillen, te vertragen en aandachtig te luisteren.

Zodat jij weer voelt welk ritme echt bij jou hoort.

Een ritme dat leeft.

Dat ademt.

Dat klopt volgens jouw natuur.