Levensritmen

Leven is ritme. Wie goed kijkt, ziet hoe alles – van het kleinste organisme tot de uitgestrektheid van de kosmos – beweegt in golven, pulsen, in terugkerende patronen.

Cyclisch leven

Ons lichaam functioneert dankzij deze ritmes: het hart klopt met regelmaat, de adem stroomt in en uit. Deze innerlijke herhalende bewegingen zijn niet los te zien van de grotere cycli waarin wij bestaan, zoals:

• Geboorte – leven – dood (- wedergeboorte)
  
• Kiemen – groeien – bloeien – rijpen – loslaten – rusten, nieuwe kiemen
  
• Opgaan – blinken – verzinken – opnieuw opkomen

Ritme en tijd

Cyclische fenomenen zoals de rotatie van de aarde om haar as, de omloop van de aarde om de zon en de baan van de maan om de aarde, vormen de natuurlijke basis van onze tijdsindeling.

• Eén volledige omwenteling van de aarde om haar as (24 uur – etmaal) bepaalt de afwisseling van dag en nacht en brengt zo het voortdurende ritme van licht en donker, waken en rusten. Dit is het meest directe en biologische tijdsignaal waar wij als mens op zijn afgestemd.

• De baan van de maan om de aarde, die ongeveer 29,5 etmalen duurt, is de oorsprong van de maand. Het ritme van de maan bestaat uit de terugkerende fasen van nieuwe of donkere maan, eerste kwartier, volle maan en laatste kwartier. Historisch zijn kalendermaanden hieruit voortgekomen (ook al wijken ze nu iets af).
  
  Zoals blijkt uit oude natuurtradities en moderne biologische inzichten, stuurt de maan met haar cyclus eb en vloed, beïnvloedt ze groei en sapstromen, gevoel en bezieling.

• De omloop van de aarde om de zon legt de basis voor langere perioden zoals jaren en eeuwen.
  Het jaar brengt de afwisseling van de seizoenen met hun natuurlijke kenmerken:
  
  lente – verfrissend en hoopvol,
  zomer – levendig en uitbundig,
  herfst – rustig en reflectief,
  winter – donker, verstild en voorbereidend op weer een nieuwe lente.
  

Samen bieden deze cycli een hanteerbaar raamwerk voor tijd. Wij mensen hebben het verder verfijnd met minuten, uren, weken en andere meeteenheden.

3-fasen-ritme

Nog zo’n cyclische wetmatigheid: alles wat leeft heeft het 3-fasen-ritme.

• Expansie – uitzetten
• Contractie – samentrekken
• Statische fase – rust / pauze

Als we deze beweging verbinden met het verloop van een kalenderjaar, ontstaat een herkenbare jaarcyclus:

Expansie – 21 december tot 21 juni: een opwaartse beweging, als de inademing. Het licht neemt toe. Levenskracht groeit, mogelijkheden ontvouwen zich. Naar buiten gericht.

Contractie – van 21 juni tot 21 december: een neerwaartse beweging, als de uitademing. Het licht neemt af. Wat is ontstaan, krijgt vorm, verdiept zich en keert terug naar binnen, naar de kern.

Statische fase – van 25 december tot 6 januari: de twaalf heilige nachten – een eeuwenoud begrip in diverse stromingen en tradities. Tijd buiten de tijd, als de inadempauze (de fase vóór de nieuwe inademing). Ruimte voor bezinning, herbronning, afstemming en voorbereiding op de nieuwe cyclus.

NB Deze golfbeweging is ook terug te vinden in bijvoorbeeld relaties, gezinnen, families, bedrijven, organisaties, samenlevingen.

Tijdbeleving

In onze cultuur ervaren we de tijd over het algemeen lineair: een ‘lijn’ met een begin- en eindpunt. Verleden → heden → toekomst. In de natuur zien we weliswaar de cyclische patronen, maar we beleven dit meestal als iets dat buiten ons plaatsvindt.

In andere culturen en beschavingen – bijvoorbeeld Oosterse religies, Inheemse volkeren in Amerika, Australië en Afrika, Oud-Europese natuurvolkeren zoals de Kelten – werd en wordt de tijd cyclisch ervaren. Hier worden de nieuwe impulsen die in de natuur en de wereld steeds ontstaan, gezien als een doorgaande staat van verandering waar je als mens deel van uitmaakt – niet iets waar je buiten staat.

Jouw eigen ritme

Veel vrouwen zijn het contact met hun natuurlijke ritme kwijtgeraakt. Gewend aan een leven in de lineaire tijd met doelen, deadlines en agenda’s, vergeten we hoe het voelt om vanbinnenuit te leven – vanuit je eigen authenticiteit.

Maar je natuur spreekt. Nog altijd. Ze geeft aanwijzingen via je stemmingen, je hormonale cyclus, je verlangens, je vermoeidheid, je creatiekracht, je intuïtie.

Meer moeiteloosheid

Als je deze aanwijzingen weer leert herkennen en gaat meebewegen met de samenhangende energie, kan een meer cyclische manier van leven zich ontplooien. Aansluiten op de natuurlijke ritmen en seizoenen in jouw leven zorgt voor meer rust en moeiteloosheid in je dagelijks bestaan.

Innerlijk weten wanneer het tijd is om je naar buiten te richten (activiteit en uiterlijke groei), en wanneer het goed is om naar binnen te keren (rust en innerlijke groei).

Je surft mee op de golf van de levensstroom in plaats van er tegenin te zwemmen.

De cycli van aarde, zon en maan helpen je herinneren…