Je hart is de motor van je systeem, de zetel van je gevoel en het centrum van je Zijn. Het staat symbool voor de liefde en het leven. Niet voor niets wordt het zo vaak geëerd in muziek, poëzie en andere kunst.

Fysiek gezien is je hart een sterke spier, verdeeld in vier ruimtes: bovenin twee boezems (linker- en rechter-atrium) en onderin twee kamers (linker en rechter ventrikel). In het rechter-atrium bevindt zich de sinusknoop die met een netwerk van prikkelvormende vezels zorgt voor de autonome werking van je hart. Het klopt ‘automatisch’ door.

De Hartstichting heeft een filmpje op Youtube gezet over de werking van je hart.

Normaal hartritme

Als je in rust bent is je hartritme zo’n 70 à 75 beats per minute. Bij sporters kan dit aanzienlijk lager zijn, soms 50 of zelfs 40 bpm. Tijdens inspanning kan je hartslag oplopen tot 160 bpm of hoger. Je maximale hartcapaciteit is ongeveer 220 minus je leeftijd.

Lees op de website van de Hartstichting meer over een normale hartslag.

Lees meer over je hartslag bij inspanning en over hartslag meten.

Het werkt buiten je wil om

Je hart heeft dus een eigen prikkelvoorziening en werkt autonoom, maar het staat wel onder invloed van het onwillekeurige (= vegetatieve oftewel autonome) deel van je zenuwstelsel. Het parasympatische deel remt en het (ortho)sympathische deel stimuleert. Al naar gelang de inspanning die lichamelijk, mentaal en/of emotioneel geleverd moet worden. Ook je hormoonstelsel heeft een vinger in de pap als het gaat om je hartritme – het zenuwstelsel en hormoonstelsel staan nauw in verband met elkaar. Daarnaast kan het limbische systeem (regulatiecentrum voor stemmingen en emoties dat in de hersenen ligt) veranderingen teweegbrengen in je hartritme, bv. een hogere hartslag bij woede, angst of spanning.

Voor de duidelijkheid: de invloed van het onwillekeurige zenuwstelsel, hormoonstelsel en limbische systeem op je hartslag gaat buiten je wil om.

Je ademhaling heeft ook een sterke relatie met de activiteit van je hart. De ademhaling is het enige autonome stelsel waar je met je wil invloed op hebt. Lees meer

Hartritmestoornissen

Tot zover een korte uitleg over je hart in de normale situatie. Je zult je er niet vaak van bewust zijn, denk ik. Pas als je hart signalen gaat geven begint het op te vallen. Een vreemd ritme, fladderen, overslagen, bonken… Je schrikt ervan en het maakt je onrustig en bang. Meestal herstelt het zich en ga je over tot de orde van de dag. Maar als het vaker voorkomt of als de storing langer aanhoudt, wordt het een ander verhaal. Je functioneert niet goed meer en de onrust en angst kunnen overgaan in een paniekaanval: korte, snelle adem (hyperventilatie), tintelingen, zweten, duizelingen, druk op de borst. Wat de hartkloppingen alleen maar erger maakt, waardoor je nog angstiger wordt. Je bent in een vicieuze cirkel terechtgekomen. In paniek bel je de dokter. Soms onderzoekt de (huis)arts je zelf, het kan ook zijn dat je voor onderzoek wordt doorgestuurd naar het ziekenhuis.

De Hartstichting legt uit wat hartkloppingen zijn, ook wel palpitaties genoemd.

Gelukkig gaan onrust en angst niet per definitie over in een paniekaanval. Maar het onrustige gevoel en je bezorgdheid zijn op zich al reden genoeg om je verre van happy te voelen.

Als je last van hebt van hartkloppingen, bijvoorbeeld fladderen of overslagen, kun je eigenlijk spreken van een hartritmestoornis. Klinkt best heftig.

Lees meer over hartritmestoornissen.

Fladderen

Er zijn twee soorten ‘fladderen’. De medische namen zijn boezemfibrilleren of atriumfibrillatie en boezemflutter. Bij boezemfibrilleren is de hartslag hoog en chaotisch doordat de kamers snel en onregelmatig trekken. Bij boezemflutter is de hartslag ook extreem hoog door het snel samentrekken van de kamers, maar dan in een gelijkmatig ritme. Het snelle samentrekken van de kamers komt doordat er niet alleen prikkels komen van de sinusknoop, maar ook van andere onderdelen van de prikkelautomaat. Het lukt de AV-knoop niet meer om al die prikkels vanuit de boezems door te geven aan de kamers, waardoor de kamers ‘van slag’ raken.

Info over boezemfibrilleren.

Info over boezemflutter.

Boezemfibrilleren en flutter zijn op zich niet levensbedreigend maar moeten wel onderzocht en soms behandeld worden.

Overslagen

De officiële naam van hartoverslagen is extrasystolie. Systole betekent samentrekking. De extra samentrekking kan zowel in de boezems (atria) als in de kamers (ventrikels) ontstaan. Vanuit de boezems heet het dan Atriale Extra Systole (AES) of Premature Atriale Contractie (PAC) en vanuit de kamers Ventriculaire Extra Systole (VES) of Premature Ventriculaire Contractie (PVC). Eigenlijk zijn het geen overslagen, maar een extra (prematuur) slagje op het moment dat de holtes eigenlijk nog niet helemaal gevuld zijn met bloed, gevolgd door een pauze waarin de holtes zich goed vullen, en daarna een sterkere slag. Samen voelt dit aan alsof je hart een slag overslaat of even ‘stilstaat’.

Lees meer over wat er gebeurt bij hartoverslagen oftewel extrasystolie.

Over het algemeen zijn atriale extrasystolen onschuldiger van aard dan ventriculaire extrasystolen, maar alleen de arts kan dit bij jou checken!

NB  Op deze website gebruiken we verder het woord ‘hartkloppingen’ als alomvattende term voor de verschillende symptomen van een onrustig hart.

Laat je onderzoeken!

Het is belangrijk dat je met hartkloppingen naar je huisarts gaat. Laat onderzoeken of er een (medische) oorzaak is voor je klachten. Waarschijnlijk zal de arts zich niet alleen richten op het functioneren van je hart, maar bv. ook op de werking van je schildklier.

In de meeste gevallen blijkt uit de onderzoeken gelukkig dat de hartkloppingen relatief onschuldig zijn. Dat neemt niet weg dat het signalen van disbalans zijn die je serieus moet nemen! Je hart wil je iets zeggen…

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *