Heb je last van hartkloppingen?

Je hart is de motor van je systeem, de zetel van je gevoel en het centrum van je Zijn. Het staat symbool voor de liefde en het leven. Niet voor niets wordt het zo vaak geëerd in muziek, poëzie en andere kunst.

Fysiek gezien is je hart een sterke spier, verdeeld in vier ruimtes: bovenin twee boezems (linker- en rechter atrium) en onderin twee kamers (linker en rechter ventrikel).

Vanuit je lichaam komt zuurstofarm bloed via de grote holle aders in de rechter boezem terecht, via de rechter kamer gaat het naar de longen om te worden ververst (kleine bloedsomloop of longcirculatie), vanuit de longen komt het zuurstofrijke bloed in de linker boezem, waarna de linker kamer het bloed via de aorta weer in het lichaam pompt (grote bloedsomloop of lichaamscirculatie).

Tussen de boezems en de kamers ligt de AV-knoop. In het rechter-atrium bevindt zich de sinusknoop die met een netwerk van prikkelvormende vezels zorgt voor de autonome werking van je hart. Het klopt ‘automatisch’ door.

De Hartstichting heeft een filmpje op Youtube gezet over de werking van je hart.

Normaal hartritme

Als je in rust bent is je hartritme zo’n 70 à 75 beats per minute. Bij sporters kan dit aanzienlijk lager zijn, soms 50 of zelfs 40 bpm. Tijdens inspanning kan je hartslag oplopen tot 160 bpm of hoger. Je maximale hartcapaciteit is ongeveer 220 minus je leeftijd.

Lees op de website van de Hartstichting meer over een normale hartslag.

Lees meer over je hartslag bij inspanning en over hartslag meten.

Het werkt buiten je wil om

Je hart heeft dus een eigen prikkelvoorziening en werkt autonoom, maar het staat ook onder invloed van het onwillekeurige deel van je zenuwstelsel (ook wel het vegetatieve oftewel autonome zenuwstelsel genoemd). Het parasympatische deel van je onwillekeurige zenuwstelsel remt en het (ortho)sympathische deel stimuleert, al naar gelang de inspanning die lichamelijk, mentaal en/of emotioneel geleverd moet worden. Ook je hormoonstelsel heeft een vinger in de pap als het gaat om je hartritme – het zenuwstelsel en hormoonstelsel staan nauw in verband met elkaar. Daarnaast kan het limbische systeem (regulatiecentrum voor stemmingen en emoties dat in de hersenen ligt) veranderingen teweegbrengen in je hartritme, bv. een hogere hartslag bij woede, angst of spanning.

Voor de duidelijkheid: de invloed van het onwillekeurige zenuwstelsel, hormoonstelsel en limbische systeem op je hartslag gaat buiten je wil om.

Je ademhaling heeft ook een sterke relatie met de activiteit van je hart. De ademhaling is het enige autonome stelsel waar je met je wil invloed op hebt. Lees meer.

Storing geeft onrust en paniek

In de normale situatie zul je je niet vaak bewust zijn van je hartritme, denk ik. Pas als je hart signalen gaat geven begint het op te vallen. Je schrikt ervan en het maakt je onrustig en bang. Meestal herstelt het zich en ga je over tot de orde van de dag. Maar als het vaker voorkomt of als de ‘storing’ langer aanhoudt, wordt het een ander verhaal. Je maakt je steeds meer zorgen om wat je allemaal voelt vanbinnen. De onrust en angst kunnen overgaan in een paniekaanval: korte, snelle adem (hyperventilatie), tintelingen, zweten, duizelingen, druk op de borst. Wat de hartkloppingen alleen maar erger maakt, waardoor je nog angstiger wordt. Je bent in een vicieuze cirkel terechtgekomen. In paniek bel je de dokter.

Soms onderzoekt de huisarts je zelf, het kan ook zijn dat je voor onderzoek wordt doorgestuurd naar het ziekenhuis.

Gelukkig gaan onrust en angst niet per definitie over in een paniekaanval. Maar het onrustige gevoel en je bezorgdheid zijn op zich al reden genoeg om je verre van happy te voelen.

Hartkloppingen

Een vreemd ritme (bv. heel snel of heel onregelmatig), een slag missen, bonken – of alles tegelijk… De fysieke signalen van je hart, oftewel hartkloppingen, kunnen zich op verschillende manieren manifesteren.

De Hartstichting legt op haar website heel helder uit wat hartkloppingen zijn, ook wel palpitaties genoemd.

Als je last van hebt van hartkloppingen, bijvoorbeeld fladderen of overslagen, kun je eigenlijk spreken van een hartritmestoornis. Klinkt best heftig.

Lees ook meer over hartritmestoornissen.

Fladderen

Er zijn twee soorten ‘fladderen’. De medische namen zijn boezemfibrilleren of atriumfibrilleren en boezemflutter. Bij boezemfibrilleren is de hartslag hoog en chaotisch doordat de kamers snel en onregelmatig trekken. Bij boezemflutter is de hartslag ook extreem hoog door het snel samentrekken van de kamers, maar dan in een gelijkmatig ritme. Het snelle samentrekken van de kamers komt doordat er niet alleen prikkels komen van de sinusknoop, maar ook van andere onderdelen van de prikkelautomaat. Het lukt de AV-knoop niet meer om al die prikkels vanuit de boezems door te geven aan de kamers; er wordt maar een deel doorgelaten. Maar dat is nog steeds veel meer dan normaal, waardoor de kamers ‘van slag’ raken – maar het hart behoudt gelukkig wel grotendeels de vitale pompfunctie.

Info over boezemfibrilleren.

Info over boezemflutter.

Boezemfibrilleren en flutter zijn op zich niet levensbedreigend maar moeten wel onderzocht en soms behandeld worden.

NB Kamerfibrilleren of ventrikelfibrilleren is wel levensbedreigend: door een prikkelprobleem ontstaat er dan totale chaos in de kamers waardoor het hart de vitale pompfunctie verliest. Er ontstaat een hartstilstand. Laat je niet bang maken door deze zin! Natuurlijk: weest alert en bel de arts als je het niet vertrouwt, maar bedenk: als jij op dit moment hartkloppingen voelt en het zou om de gevaarlijke variant van fibrillaties gaan, dan zou je waarschijnlijk deze tekst nu niet zitten te lezen.

Overslagen

De officiële naam van hartoverslagen is extrasystolie. Systole betekent samentrekking. De extra samentrekking kan zowel in de boezems (atria) als in de kamers (ventrikels) ontstaan. Vanuit de boezems heet het dan Atriale Extra Systole (AES) of Premature Atriale Contractie (PAC) en vanuit de kamers Ventriculaire Extra Systole (VES) of Premature Ventriculaire Contractie (PVC). Eigenlijk zijn het geen overslagen, maar een extra (prematuur) slagje op het moment dat de holtes eigenlijk nog niet helemaal gevuld zijn met bloed, gevolgd door een pauze waarin de holtes zich goed vullen, en daarna een sterkere slag. Samen voelt dit aan alsof je hart een slag overslaat of even ‘stilstaat’.

Lees meer over wat er gebeurt bij hartoverslagen oftewel extrasystolie.

Over het algemeen zijn atriale extrasystolen onschuldiger van aard dan ventriculaire extrasystolen, maar alleen de arts kan dit bij jou checken en beoordelen!

Neem sowieso direct contact op met de huisarts als je naast hartkloppingen ook nog andere klachten hebt, zoals:

  • pijn op de borst
  • kortademigheid of benauwdheid
  • duizeligheid of flauwvallen
  • misselijkheid, zweten of bleek zien

NB  Op deze website gebruiken we verder het woord ‘hartkloppingen’ als alomvattende term voor de verschillende symptomen van een onrustig hart.

Oorzaken

Er is een hele lijst van mogelijke oorzaken of uitlokkers van hartkloppingen.

Medische oorzaken

  • Hartziekten of hartoperaties
  • Schildklieraandoening
  • Diabetes
  • Longziekte
  • Slaapapneu
  • Ontstekingen
  • Hoge bloeddruk
  • Bloedarmoede
  • Koorts
  • Genetische aanleg
  • Leeftijd
  • Bijwerking van sommige medicijnen

Op het psychische vlak

  • Paniekstoornis
  • Hyperventilatie

Andere oorzaken

  • Sporten / intensieve inspanning
  • Verblijf in de bergen
  • Voeding
  • Een zware maaltijd
  • Roken, alcohol en drugs
  • Stress en emoties
  • Oververmoeidheid
  • Hormonen (overgang)

Bron: hartstichting.nl

Op deze website gaan we verder niet in op de medische oorzaken van hartkloppingen. Onder Stoorzenders in het menu zie je over welke aanjagers het wél gaat op deze site.

Laat je onderzoeken!

Het is belangrijk dat je met hartkloppingen naar je huisarts gaat. Laat onderzoeken of er een (medische) oorzaak is voor je klachten. Waarschijnlijk zal de arts zich niet alleen richten op het functioneren van je hart, maar bv. ook op de werking van je schildklier.

In de meeste gevallen blijkt uit de onderzoeken gelukkig dat de hartkloppingen relatief onschuldig zijn. Dat neemt niet weg dat het signalen van disbalans zijn die je serieus moet nemen!

Je hart wil je iets zeggen…

1 Comment

  1. Myrtle

    he he eindelijk iemand die in heldere taal uit kan leggen hoe het werkt. Dank je wel x

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *