Je staat er waarschijnlijk niet vaak bij stil, maar hoe je ademt vertelt veel over je spanning. Fysiek, mentaal en emotioneel. Alle niveaus van (in– en ont)spanning hebben een eigen ademtempo en –diepte. Sporten, relaxen, stressen, slapen. Ook gedachten, emoties en stemming hebben invloed op je manier van ademen.

Je adem valt pas op als er iets hapert

Normaal gesproken past je adem zich probleemloos aan zonder dat je er bewust van bent. Maar soms valt je ademhaling je op, meestal omdat er iets ‘hapert’. Je bent bijvoorbeeld benauwd, buiten adem, kunt niet goed doorademen of je ademt ‘hoog’ en snel terwijl je rustig zit. Misschien ben je zelfs wel eens naar de huisarts gegaan met hyperventilatieklachten.

Je kunt je ademhaling beïnvloeden

Het ademhalingsstelsel is een autonoom (zelfsturend) systeem. Net als bv. het hart- en bloedvatensysteem, zenuwstelsel, hormoonstelsel. Onvermoeibaar houden deze stelsels je in leven zonder dat je erbij hoeft na te denken.

Je adem is de verbinding tussen lichaam en geest

De ademhaling is het enige autonome stelsel dat je met je wil kunt beïnvloeden. Tempo, diepte, regelmaat en adempauzes kun je bewust sturen. Zo kun je met ademoefeningen invloed uitoefenen op jouw lichamelijke en mentale spanning. Er zijn technieken om jezelf op te peppen en ook om jezelf te kalmeren.

Natuurlijke adembeweging

Een natuurlijke ademhaling is ‘alzijdig’. Bij een functionele adembeweging is je hele romp betrokken: buik, flanken, rug en borst. De beweeglijkheid van je wervelkolom – van bekken tot en met je nek-schoudergordel – faciliteert een ruime en natuurlijke adembeweging. Als je op je rug op een matje op de grond ligt en je bent écht ontspannen, is de adembeweging zelfs voelbaar door je hele lijf; van je hielen tot je kruin.

Een gevoel van rust, veiligheid en welbehagen

Een vrije, ruime ademhaling hangt samen met innerlijke kalmte en een gevoel van veiligheid. Als je last hebt van interne onrust en hartkloppingen, kun je proberen met rustige ademtechnieken je lichaam de informatie te geven dat er geen actie nodig is. Dat alles in orde is en dat het gerust mag zijn. Het sympathische deel van je zenuwstelsel doet een stapje terug terwijl het parasympathische deel (rem) actiever wordt. Je spierspanning en bloedsuikerspiegel gaan omlaag en je hart krijgt seintjes dat het langzamer kan gaan kloppen. Deze rust in je systeem kan je hartkloppingen gunstig beïnvloeden zodat ze verminderen.

Je kunt het (weer) leren!

Er zijn veel ademtechnieken en –cursussen, ieder met hun eigen doel. Zoals beter of dieper ontspannen, meer energie, transcendentie. Op YouTube zijn veel video’s te vinden over dit onderwerp. Vaak is de aandacht eenzijdig gericht op de buikademhaling.

Helaas zijn er ook filmpjes die niet helemaal zonder risico zijn. Als je problemen hebt met je ademhaling en daarbij onrustig of angstig bent en/of hartkloppingen hebt, is de kans groot dat de ademoefeningen averechts werken. Door de focus op het ademhalen worden de onrust en angst vaak alleen maar groter en zullen je hartkloppingen eerder heftiger worden dan verminderen. Een heel verklaarbare reactie, maar zéker een nare ervaring!

Een indirecte manier van oefenen – bijvoorbeeld een beweegoefening – is dan meestal beter, omdat zo je aandacht van het probleem wordt afgeleid en je adem via een omweg wordt beïnvloed. Onbewust en moeiteloos: na een poosje ‘indirect oefenen’ valt je ineens op dat je weer rustig bent en dat je adem is gekalmeerd. Dit nodigt je hart uit om rustiger te gaan kloppen.

Wees dus kritisch als je instructiefilmpjes zoekt op het internet en kijk goed of het doel past bij jouw vraag! Wees realistisch en eerlijk over hoe je op dat moment in je vel zit. Soms is het verstandiger om een goede begeleider te zoeken en samen aan het werk te gaan.