Stress is een van de grootste boosdoeners als het gaat om hartkloppingen, dat is algemeen bekend. Natuurlijk, veel mensen hebben zelfs onder de hoogste druk nergens last van. Maar er zijn ook mensen die al bij de eerste tekenen van spanning een onrustig hart krijgen. En weer anderen krijgen hartkloppingen als de stress chronisch is geworden.

Wat is stress eigenlijk?

Feitelijk heeft het woord drie betekenissen:

  • Stress als (externe) prikkel
  • Stress als interactie tussen de prikkel en jouw beoordeling
  • Stress als biologische en fysiologische reactie in je lijf (in het Engels: ‘strain’ – overbelasting)

In de volksmond is stress een overkoepelende term voor allerlei vormen van onrust.

Positieve en negatieve stress

Meestal heeft stress een negatieve bijklank. Maar is dat wel helemaal terecht? Er zijn twee soorten stress:

Distress – stress die gepaard gaat met negatieve gevoelens en een verstoring van de lichamelijke toestand. Stress die je leven zwaar(der) maakt.

Eustress – stress die positieve gevoelens oproept of een toestand van gezondheid bewerkstelligt. Stress die nodig is om te overleven. Net even sneller over te steken als er een auto aankomt. Het zetje dat je nodig hebt om ’s morgens je bed uit te stappen. ‘Gezonde stress’ als het ware.

Het gaat om balans

Welbeschouwd heb je beide soorten stress nodig. Je hebt prikkels nodig, zowel positieve als negatieve. Positieve prikkels oftewel eustress om goed te functioneren en presteren. Negatieve prikkels oftewel distress om te leren, om te groeien.

Een leven zonder prikkels is ondenkbaar en eigenlijk ook niet wenselijk. Het zit ‘m dan ook niet zozeer in de stress. Het zit ‘m in hoe je ermee omgaat. Het gaat om balans! Belasting en belastbaarheid in evenwicht. Je systeem (lijf, hoofd en psyche) is daar constant naar op zoek.

Je lichaam zoekt constant naar de juiste balans

Wat er allemaal gebeurt in je lijf bij spanning!

Er gebeurt van alles in je lichaam bij (in)spanning. Het sympathische deel van je onwillekeurige zenuwstelsel trapt flink op het gaspedaal. De bijnieren voeren de productie van het actie-hormoon adrenaline op. Je bloedsuikerspiegel, hartritme, bloeddruk en spierspanning gaan omhoog. Je pupillen verwijden – om zoveel mogelijk te (over)zien – en er gaat veel bloed naar je spieren om de benodigde energie aan te voeren. Je ademritme versnelt en/of verdiept. Je spijsvertering gaat juist op een laag pitje. Net als de herstelprocessen. Alles ten behoeve van de actie die geleverd moet worden.

Wanneer de spanning langer duurt komt het stresshormoon cortisol (ook een product van de bijnieren) de boel ondersteunen. Cortisol zorgt er onder andere voor dat je de inspanning of prikkels langer kunt volhouden; het verhoogt de stressbestendigheid. Deze verhoogde spanning heb je op dat moment nodig en je systeem kan dat normaal gesproken prima aan.

Overspanning moet je niet onderschatten

Maar als deze situatie te lang aanhoudt en chronisch wordt, kan cortisol negatieve effecten hebben en zelfs schade toebrengen aan je cellen. Bovendien is het sympathische zenuwstelsel continu actief en het parasympathische zenuwstelsel (normaalgesproken de rem die zorgt voor afbouwen van activiteit en rust) staat op een te laag pitje. Ook je spijsvertering heeft het zwaar en je natuurlijke herstelprocessen komen niet meer goed uit de verf.

Je pleegt roofbouw op jezelf. Er ontstaat er een voedingsbodem voor allerlei klachten:

  • Hartkloppingen
  • Hoge hartslag in rust
  • Gejaagdheid
  • Onrust en angst
  • Paniekaanvallen
  • Hoge of snelle adem
  • HVS (hyperventilatiesyndroom)
  • Slapeloosheid
  • Depressiviteit
  • Vermoeidheid
  • Hoofdpijn
  • Andere vage pijntjes
  • Het gevoel dat er een strakke band om je hoofd zit
  • ‘In cirkeltjes’ piekeren
  • Prikkelbaarheid
  • Het gevoel geleefd te worden
  • Minder weerbaar in stressvolle situaties…

Eerst fluistert je lijf

en als je dit negeert gaat het schreeuwen

Allemaal protestsignalen waarmee je systeem aangeeft dat het geen balans meer kan vinden. Eerst bescheiden, maar hoe langer je de signalen negeert, hoe sterker ze worden.

Hoeveel kun jij er aanvinken? Ga zo door en je bent op weg naar een burn-out.

Wat ga je eraan doen?

Hartkloppingen zijn heel vaak niet een ziekte op zich, maar een uiting van overbelasting op fysiek, mentaal en/of emotioneel gebied. Meestal in gezelschap van één of meer andere klachten uit dit lijstje. Als je van je hartkloppingen af wilt zul je op zoek moeten naar de disbalans in je lijf en je leven. Waar hapert het en waar stroomt het, wat voelt niet goed en wat wel, wat valt je zwaar en wat zet je daar tegenover om te herstellen en bij te tanken…

In je zoektocht ga je in gesprek met jezelf. Rust, ruimte en stilte zijn daarvoor essentieel. Ga lekker naar buiten, maak regelmatig een flinke wandeling of pak de fiets voor een heerlijke tocht – daar vaart je conditie wel bij en meestal wordt ook je weegschaal er blij van 🙂 Je zult merken dat het langzaamaan helderder wordt in je hoofd en rustiger in je lijf. Tien tegen één dat er antwoorden en inzichten bij je opborrelen en dat je ‘ineens’ weet wat je te doen staat.

Blijf niet tobben!

Het is ook heel goed mogelijk dat je zó vast zit in je hoge spanningsniveau – en zó gewend bent altijd ‘aan’ te staan – dat een rustige, stille situatie heel ongemakkelijk voor je is. Je loopt heel hard tegen jezelf aan, óf je kunt jezelf helemaal niet meer vinden. Totaal uit verbinding, alles één grote blinde vlek.

Als je zelf ergens middenin zit en daarbij moeilijk kunt ontspannen, is het lastig om overzicht te krijgen. Dan kan een beetje hulp heel welkom zijn. Een duwtje in de rug om je weer op weg helpen. Dat is echt geen schande! Er zijn tegenwoordig ontzettend veel lifecoaches, (mindfulness) trainers, therapeuten enzo. Neem je tijd en zoek iemand waarmee het klikt. Maak een afspraak en kijk wat het je brengt.

Hoe dan ook, blijf niet tobben en zet je eerste stap in de goede richting!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *